Ned Hervormde Oude kerk hoofdorgel
In gebruik
Foto: Maria Veldmans
Benedendorpsweg 134
Oosterbeek

Gemeente Renkum
Gelderland

(Kerk)gebouw

Vanaf de achtste eeuw begonnen monniken de bevolking in Hertogdom Gerle te bekeren en het land te ontginnen. Overal verrezen kerken, terwijl nieuwe machthebbers hun gebied verdedigden met burchten. Daarbinnen ontwikkelde Gelre zich al snel tot een van de belangrijkste hertogdommen van Noordwest Europa.
Deze kerk werd gebouwd in de 10e eeuw in het toenmalige midden van het dorp Oosterbeek aan de rand van de uiterwaarden. De pre-romaanse zaalkerk werd uit tufsteen opgetrokken. Rechthoekjes zaaltje van 20 bij 8 meter zonder toren en gewelven. Aan de oostelijke kant, de koorzijde, was de buitenmuur recht.
De binnenkant van de kerk had drie halfronde nissen (absiden) waar drie altaren stonden.
Rond de 12e eeuw werd de tri-absidale koorsluitig vervangen door een halfrond tufstenen koor. In die periode wijzigde men tevens de noordelijke ingang.
De kerk kreeg haar toren in de 14e eeuw.
In de 15e eeuw maakte het romaanse koor plaats voor een gotisch koor, waarvan de grondvorm buiten de kerk in de bestrating nog is te zien.
In het midden van de 19e eeuw werd de kerk vergroot met een dwarsschip in neo-gotische stijl en plaatste men in alle buitenmuren gietijzeren ramen.
Restauratie na vernielingen in 1944: nieuwe koorruimte in Romaanse stijl op de fundamenten van het koor uit 1200.
Mooie ingang aan de noordgevel van zandsteen uit 1200 ??
Tijdens de Slag om Arnhem (september 1944) en in de daarop volgende maanden werd de kerk zwaar beschadigd. De kerk was één van de laatste steunpunten voordat de Britse Airborne-divisie zich in de nacht van 25 op 26 september 1944 over de Rijn moest terugtrekken.
De voor Nederland unieke kerk is tijdens de restauratie teruggebracht naar de situatie zoals die geweest moet zijn na de bouw van het romaanse koor in de 12e eeuw.
PKN-kerk.
De protestantse gemeente Oosterbeek-Wolfheze wil vanaf januari 2018 voor de zondagse diensten alleen de Vredebergkerk in Oosterbeek gebruiken. Deze historische Oude Kerk wordt daarna benut voor speciale samenkomsten, zoals vespers rond Kerst en Pasen en rouw- en trouwdiensten.
Voor 2017 geldt een overgangsfase, waarin de Grote Kerk te Oosterbeek en de Open Hofkerk te Wolfheze eens per maand voor de zondagse eredienst geopend zijn.

Orgelhistorie

b: F. Leichel, Düsseldorf 1872
- het orgel is in 1944 tijdens de Slag om Arnhem verloren gegaan
b: Fa. L. Verschueren, Heythuysen 1953; EP II vp: Hw 8-Zw 4-Ped 2
adviseur Simon C. Jansen te Amsterdam
r: Fa. L. Verschueren, Heythuysen 1962; EP II vp: Hw 8-Zw 10-Ped 5
adviseur Simon C. Jansen te Amsterdam
het orgel is op 29 juli 1962 in gebruik genomen met een bespeling door organist H. Huizinga te Arnhem

Dispositie

1953 (Verschueren):
Hoofdwerk (I)
Prestant 8, Roerfluit 8, Quintadeen 8, Octaaf 4, Speelfluit 4, Octaaf 2, Mixtuur III-IV, Trompet 8
Zwelwerk (II)
Spitsgamba 8, Bourdon 8, Zingprestant 4, Baarpijp 4, Nasard 2 2/3, Nachthoorn 2, Terts 1 3/5, Kwint 1 1/3, Scherp III-IV, Hobo 8, Tremolo
Pedaal
Subbas 16, Octaafbas 8, Gedekt 8, Koraal 4, Fagot 16
Foto: Anton van Daal

Bronvermelding

Boeken
-
Tijdschriften en andere uitgaves
contaktbrief voor kerkenverzamelaars 45(2001)5
de Mixtuur 11(1973)201
het Orgelblad V(1962)149
kerkepadgids (1979)35, (1989)7-8***
orgelnieuws Verschueren augustus(1962)*
Laatste update: 2017-11-17 14:40:12